مرد نمیرد به مرگ ، مرگ از او نام جست
نام چو جاوید شد، مردنش آسان کجاست
بسم الله الرحمن الرحیم
با اندوه عمیق و تأثر فراوان، آگاهی یافتم که محترم سلطان علی کشتمند، صدراعظم صادق و خدمتگزار پیشین افغانستان و یکتن از شخصیتهای تاثیرگذار سباسی، اقتصادی، علمی و ملی کشور و اولین کادر بلندپایه دولتی از ملیت باافتخار هزاره در تاریخ معاصر افغانستان، دور از دیار آباییاش در کشور انگلستان داعیهی حق را لبیک گفته به لقاءالله پیوست.
انالله و انا الیه راجعون!
سیر تاریخی انسانها به وضوح نشان میدهد که بعضی افراد و شخصیتها در ازمنهی تاریخ گاهی به طور استثنا به بالندهگی، ترقی و رشد میرسند، که میتوان قسمتی از ارزشهای مادی، معنوی، تاریخی و عاطفی یک جامعه پویا را در وجود آنها متبارز یافت.
از دیدگاه من سلطان علی کشتمند فرزند برومند هزارستان از زمرهی شخصیتهای منحصر به فرد زمان خودش بود، که در بطن یک قشر بزرگ محروم و در انزوا، مگر سربلند و با افتخار به بالندهگی و شکوهمندی رسید و در دل بیارزشیها ارزش آفرید و به جهانیان نشان داد که چطور یک فرزند هزارهی دهقان که اجدادش به جرم قوم و زبان و به خاطر گرفتن مالیات طاقتفرسا و نامشروع از جانب حاکمان مستبد آن زمان، با هدف مقدس و ارادهی استوار از این محرومیتها سربلند میکشد و بالاخره کشتمند صدراعظم افغانستان میشود.
کشتمند از جمله شخصیتهای عالم، حلیم، متواضع، خدمتگار، اعتماد به نفس، دانشمند و نویسندهیی توانمند افغانستان عزیز بود، که با ایمانداری، مناعت نفس، خودگذری، برخورد نیک و سرشت پاک با وصف داشتن مقام ها و امکانات بلند، خویش را از طمع دور نگهداشت و به قول خودش از استفادهجویی و به دستآوردن ارزشهای نامشروع دنیایی پرهیز کرده، سربلند و با وقار زیست و سربلند دنیا را وداع گفت. او که خود و پدرانش قرنها در سایهی تاریک عداوتها و تعصبهای بیجا قربانی شد و به جرم ملیت و زبان خود سلولهای زندان و شکنجههای طاقتفرسا را متقبل شد، با وصف آن هم در عالیترین پست و منصب که در حاکمیتهای زمان داشت، هیچگاه نکوشید متعصب باشد و با تعصب و بدبینی با هموطنان برخورد نماید. او ملی اندیشید و همه را برادر خواند و در برابری و برادری همه اقوام افغانستان خویش را به ارزشهای ملی میهنش متعهد دانست.
جاویدانیاد کشتمند با آموزهها و آموخته های علمی و آکادمیک، خصوصاً در بخش اقتصاد توانست در طول دو دوره صدارت خویش، در حاکمیت ببرک کارمل و حاکمیت داکتر نجیب الله، کشور ما را با وصف همه چالشهای امنیتی و بینظمیهای ناشی از جنگ با برپایی یک اقتصاد پویا و متوازن با تدبیر و دانش و با حوصلهمندی تمام مدیریت نماید، که در آن زمان با وجود انسداد مسیرهای مواصلاتی و کمبود مواد ارتزاقی هموطنان ما در چارچوب برنامههای کوپراتیف و توزیع مواد اولیه از طریق دولت آن وقت و کنترول بازار آزاد هیچگاه به مذیقه و فقر اقتصادی دست و گریبان نگردیدند و به همین سبب بود که کابینهی دولت وقت مجبور گردید که برای بار دوم ایشان را به خاطر اداره و کنترول اقتصاد کشور به مقام صدارت منصوب نماید.
قابل یادآوری است که من از سالهای متمادی و چند دهه قبل تا آخرین لحظات عمر عزیز شان، با زندهیاد کشتمند دوستی و آشنایی نزدیک داشته و همواره ایشان را به صفت یک شخصیت ملی، اجتماعی، فرهنگی و دانشمند مردم دوست در هر موقعیت و جایگاهی که قرار داشتند احترام گذاشته و پاس خدمات اجتماعی و مردمی را که ایشان توسط اینجانب به مردم مظلوم کشور ارائه داشتند نزد ما محفوظ خواهد بود. مرحوم بنابر داشتن اندیشهی کثرتگرایی که با یک توازن فکری و عقیدتی همه اقوام و اقشار هموطن را برادر و برابر میدانست و بدون هیچ تمیز و تفاوت در تمام امورات زندهگی، همه را از شرق تا غرب از جنوب تا شمال کشور صادقانه و بیآلایش خدمت گذاری و دستگیری مینمود، جایگاه ارزشمندی نزد ما و هموطنان شریف داشت.
جاویدان یاد کشتمند بنابر علاقه و ذوق مفرط که به ادبیات و فرهنگ کشور عزیز ما داشت ، در بین سالهای ۱۳۶۷ الی ۱۳۷۰ خورشیدی در چند سیمینار علمی و ادبی و راهاندازی کانکورهای ادبی که از طرف کانون فرهنگی حکیم ناصر خسرو بلخی در کابل راهاندازی میگردید اشتراک میورزید و در زمینه مطابق آجندای سیمینار سخنرانی نیز مینمود.
بدینوسیله، من از جانب خود و به نمایندهگی از خانواده و هیأت رهبری شورای مردمی اسماعیلیان افغانستان، عمیقترین مراتب غمشریکی و تسلیتهای خویش را خدمت خانوادهی نجیب مرحوم، خصوصا برادر ارجمند محترم اسدالله کشتمند و کافهی ملت نجیب افغانستان و جامعهی محترم هزاره کشور از صمیم قلب تقدیم داشته، ضمن اینکه فقدان چنین یک شخصیت نامآشنا را یک ضایعهی بزرگ در بین جامعه خدمتگذار وطن میدانم ، از بارگاه خداوند کریم به متوفی بهشت جاویدان، به اقارب و بازماندهگانشان صبر جمیل و اجر جزیل آرزو مینمایم.
الحاج سید منصور نادری
رهبر اسماعیلیان افغانستان
