ابولفضل حاج نادر
امروز احساس کردم که شانه هایم شکست، با اندوهی سنگین و تأثری عمیق،آگاه شدم که رفیق سلطان علی کشتمند،این چهره ماندگار سیاست افغانستان،این مرد بزرگ خرد و استقامت، چشم از جهان فروبسته و از میان ما رفته است…
خاموشی او فقط خاموشی یک شخصیت سیاسی نیست،فروریختن بخشی از حافظه زنده تاریخ معاصر افغانستان است،رفیق کشتمند از نسل مردانی بود که در دشوار ترین فصل های این سرزمین،با صبوری،درایت و اراده در متن تحولات ایستادند و نام خود را در حافظه سیاسی کشور ثبت کردند،او از معدود چهره هایی بود که در تلاطم حوادث،وزن عقلانیت سیاسی و وقار تاریخی خود را حفظ کرد و تا پایان،به عنوان یکی از نام های درشت این سرزمین باقی ماند…
درگذشت او برای همه آنان که تاریخ سیاسی افغانستان را با حافظه و احساس دنبال میکنند،ضایعه ای بزرگ و دردناک است،زیرا با رفتن او،برگ مهمی از نسل رجال اثرگذار و آزموده این کشور بسته شد…
در لحظه هایی از تاریخ،فقدان برخی چهره ها تنها فقدان یک فرد نیست،خاموشی بخشی از حافظه سیاسی نسلی است که در متن تناقض ها،کشاکش ها و میدان های دشوار قدرت زیسته است،انسان هایی از این تبار،خواه ناخواه به جزئی از حافظهٔ مبارزه و تجربهٔ تاریخی بدل میشوند،زیرا نام شان با دورهای از امید،اضطراب،کشمکش و آرمان گره میخورد…
برای من،یاد او همواره با تصویر نسلی پیوند داشته است که در دل توفان های سیاسی،بار سنگین مسئولیت تاریخی را بر دوش کشید و در میانه تضاد های بزرگ عصر خویش،کوشید از فروپاشی افق های اجتماعی جلوگیری کند،در نگاه من،او از شمار چهره هایی بود که باید در متن شرایط عینی زمانه فهمیده شوند،در نسبت با تناسب قوای سیاسی،فشار تاریخ و جدال نیرو هایی که سرنوشت ملت ها را رقم میزدند…
اندوه امروز من تنها اندوه خاموشی یک نام نیست،اندوه دیدن این حقیقت است که نسل حاملان تجربه،یکی پس از دیگری از صحنه بیرون میرود و ما را در برابر میراثی از پرسش،حافظه و مسئولیت تنها میگذارد،تاریخ،با همه بی رحمی اش،انسان ها را از میدان بیرون میبرد،اما آنچه از آنان در حافظه جمعی باقی میماند،همچنان در آگاهی نسل های بعدی نقش ایفا میکند…
شاید معنای واقعی ماندگاری همین باشد،آنجا که یک نام،پس از خاموشی جسم،هنوز در ذهن ها به مثابه بخشی از تجربه تاریخی زنده بماند و در لحظه های تأمل،دوباره به پرسش کشیده شود…
امروز،در برابر این فقدان،بیش از هر زمان حس میکنم که تاریخ فقط با رفتن آدم ها تمام نمیشود،تاریخ در حافظه آنان که میمانند ادامه پیدا میکند و نام بعضی ها در همین استمرار،از مرگ عبور میکند…
اینجانب این مصیبت سنگین را با نهایت تأسف و تأثر،به برادران گرامی،اعضای خانواده،نزدیکان، دوستان و همه کسانی که به او مهر و احترام داشتند،صمیمانه تسلیت عرض میکنم،آرزو دارم خانواده محترم ایشان این اندوه بزرگ را با شکیبایی و سربلندی پشت سر بگذارند…
روانش شاد، یادش گرامی و نامش در حافظهٔ تاریخ این سرزمین ماندگار باد…
