درگذشت رفیق سلطانعلی کشتمند، از چهرههای برجسته جنبش ترقیخواه افغانستان و از رهبران تاریخی حزب دموکراتیک خلق افغانستان، ضایعهای اندوهبار برای همهٔ نیروهای آزادیخواه، عدالتطلب و دوستداران رهایی مردم آن سرزمین است.
این سیاستمدار برجسته و فرزند صادق مردم افغانستان، پس از نود سال زندگی پرفرازونشیب و سرشار از مبارزه، در روز ۱۲ مارس ۲۰۲۶ در لندن چشم از جهان فروبست، و در ۱۷ مارس همانجا، در میان بدرقهٔ خانواده، رفقا، دوستان، و شمار بسیاری از هموطنان دور از وطن، به خاک سپرده شد.
سلطانعلی کشتمند از تبار مردمی بود که رنج تاریخ را با گوشت و پوست خود لمس کردهاند. او از دل همان مردم برخاست و تمام عمر خود را در راه آرمان عدالت اجتماعی، برابری و رهایی مردم از فقر و تبعیض و عقبماندگی صرف کرد. دهقانزادهای که با دانش اقتصاد، بینش سیاسی، و تجربهٔ مبارزاتی خویش، به یکی از برجستهترین دولتمردان دوران معاصر افغانستان بدل شد.
او در دشوارترین و طوفانیترین سالهای تاریخ معاصر افغانستان، در مقام صدراعظم، مسؤولیت هدایت دولت را بر عهده گرفت. سالهایی که کشور در کانون رویاروییهای منطقهای و جهانی قرار داشت و نیروهای ارتجاع و مداخلهٔ خارجی، آینده افغانستان را در معرض خطرهایی بزرگ قرار داده بودند. در آن شرایط بحرانی، رفیق کشتمند با تدبیر، خرد سیاسی، و احساس مسؤولیت ملی، کوشید تا مسیر ثبات، اصلاحات و عدالت اجتماعی را در برابر مردم افغانستان بگشاید.
سلطانعلی کشتمند از نخستین شخصیتهای سیاسی افغانستان بود که توانست با اتکا به شایستگی، دانش، و پایگاه مردمی خویش، موانع تاریخی تبعیض قومی و اجتماعی را درنوردد و به مقام صدارت اعظم برسد. حضور او در این جایگاه، برای بسیاری از محرومان و فرودستان افغانستان نمادی از امکان عدالت و برابری در ساختار قدرت بود.
آنچه این چهرهٔ سیاسی را ماندگار میکند، تنها مسؤولیتهای دولتی او نیست، بلکه پایبندی استوار او به آرمانهای عدالتخواهانه و وفاداریاش به مردم افغانستان است. او مبارزی بود که زندان، تبعید، و سختیهای فراوان را تجربه کرد، اما از باور خود به عدالت اجتماعی و آرمانهای ترقیخواهانه دست نکشید.
رفیق کشتمند در سالهای تبعید نیز کوشید با نگارش خاطرات و روایت تجربههای سیاسی خود، بخشی از تاریخ پرآشوب افغانستان را برای نسلهای آینده ثبت کند؛ تلاشی ارزشمند برای حفظ حافظه تاریخی مردمی که دههها درگیر جنگ، مداخله و بحران بودهاند.
گروه «۱۰ مهر» درگذشت این مبارز کهنهکار و فرزند وفادار مردم افغانستان را به خانوادهٔ گرامی او، به ویژه برادر گرامیاش رفیق اسدالله کشمند، به رفقا و همفکرانش، و به همهٔ نیروهای عدالتطلب و ترقیخواه افغانستان تسلیت میگوید.
یاد و نام رفیق سلطانعلی کشتمند در حافظهٔ مبارزات مردم افغانستان برای عدالت، استقلال و پیشرفت همیشه زنده خواهد ماند.
یادش گرامی و روانش شاد.
گروه «۱۰ مهر»
۱۸ مارس ۲۰۲۶
